Wijnen  -  Italië

Meteen een regio ontdekken?

Zuid Tirol / Alto Adige

Veneto

Valdobbiadene

Piëmonte

Toscane

Umbrië 

Marche

Abruzzo

Campanië

Puglia

Sicilië





Een wisselbeker. Dan weer Frankrijk, dan weer Italië. Welk land produceert het meest. Het speelt in feite geen rol. Italië is alleszins uniek, omdat het in alle gewesten wijnbouw heeft en dat maakt het voor ons de wijnliefhebber één van de interessantste wijngebieden om te ontdekken.

 

Het is reeds in de 8ste eeuw voor Chr. dat er sprake is van wijnbouw in Italië met de Etrusken. En met het Romeinse Rijk werd in West,- en Midden Europa de kennis van wijnbouw en bereiding alleen maar beter verspreid. In de Klassiek Oudheid was Pompeji met zijn haven tot aan zijn verwoesting de belangrijkste metropool voor de wijnhandel. De verwoesting bevorderde alleen maar de regionale wijncentra in het hele rijk.

 

De wijnhandel moest zich ernstig heroriënteren na de teloorgang van het Romeinse Rijk in 476, maar met de opkomst van de handelssteden Genua, Florence, en Venetië kwam er weer een markt voor edele wijnen. Handel met Bordeaux, Bourgogne, wijnen van gebieden langs de Rijn en de Donau vonden hun weg en werd een winstgevende zaak.

 

Reeds in de 13de eeuw werden enkele bekende namen in de wijnwereld gevestigd zoals de familie Antinori die hun fortuin in de zijdehandel hadden gemaakt en de familie Frescobaldi met de intensieve goederenruil tussen Bordeaux en de Engelse Kroon financierde en de belastingen voor de pausen inde.

 

Echter terwijl de Italiaanse bankers en handelaren goed verdienden, viel de wijnteelt in een diepe slaap door de armoede in het binnenland. De wijnteelt dankt zijn bestaan en traditie vooral door de kloosters. Het zou duren tot in de 19de eeuw dat kwaliteitswijnen uit Piemonte en Toscane aan het begin staan van de Italiaanse kwaliteitswijnen.

Naar Frans voorbeeld en actieve deelname van Franse vinologen werden wijntypen zoals Barolo, Brunello en Chianti ontwikkeld en die anderhalve eeuw later tot de beroemdste wijnen uit Italie behoren. Ongeveer in diezelfde periode ontstonden de nog steeds beroemde wijnbouwscholen en wijnmakers Gancia, Cinzano en Bolla.

 

Ook in Italië werd de opbloeiende wijncultuur bijna ten val gebracht door de druifluis, alsook de eerste en de tweede wereldoorlog. Dit leidde ertoe eerder productieve en winstgevende wijngaarden aan te leggen die eerder als fustwijn diende om te versnijden bij de Franse tafelwijnen.

 

Dit consumptiegedrag veranderde in de jaren ’60 van de 20ste eeuw. Een radicale verandering ten goede van de kwaliteit, ondanks in de jaren ‘80 met het methylalcohol schandaal aan het licht kwam. Net als in Oostenrijk de goedkopere wijn hiermee was aangelengd tot spijts van een 20-tal slachtoffers.

 

De opbloei was weer in Toscane begonnen waar een geheel nieuwe categorie wijn ontstond, de supertafelwijnen. Enige tijd later ontstond er in Piemonte de moderniseringsbeweging van de Barolo en de Barbera. Deze wijnen moesten aan de veeleisende smaak van het internationale publiek voldoen. In de jaren ’90 werden de inspanningen rond de wijngaarden gedaan. De oude stokken werden vervangen door nieuwe kwalitatieve stokken.

 

De introductie van een nieuwe wijnwetgeving deed een nieuwe categorie ontstaan. Wijnen met een bepaalde geografische herkomstbenaming, eigenlijk voormalige tafelwijnen, konden als kwaliteitswijnen op de markt gebracht worden door de nieuwe productievoorschriften. DOC/DOCG. Alhoewel naar aloude Italiaanse gewoonten het geen maatstaf is.

 

 

   

De regio's

 

De Italiaanse wijnregio’s zijn te omvatten in een 20 tal gebieden:

 

Regio Wijnbouw oppervlakte Productie in Hl
     

Abruzzo

Apulië

Basilicata

Calabrië

Campanië

Emilia Romagna

Friuli-Venetië Giulia

Latium

Ligurië

Lombardije

Marche

Molise

Piemonte

Sardinië

Sicilië

Toscane

Trentino/Zuid-Tirol

Umbrië

Valle d’Aosta

Venetië

33.252

106.715

10.848

24.339

41.129

58.237

18.704

47.884

4.837

26.951

24.590

7.650

57.487

43.331

133.518

63.633

12.810

16.503

635

75.314

4.000.000

9.500.000

500.000

800.000

2.100.000

6.800.000

1.100.000

3.300.000

200.000

1.500.000

1.900.000

400.000

3.100.000

1.000.000

9.500.000

2.800.000

1.100.000

900.000

30.000

7.800.000


(Bron: “Wijn” André Dominé)

 

 

 

   

Zuid Tirol / Alto Adige

 

Sinds de Eerste Wereldoorlog hoort dit gebied bij Italië. Het grootste deel van de wijngaarden ligt in het dal van de Adige en de vele zijrivieren. De beste kwaliteit ligt in het gebied Überetsch, een bergterras boven het Adige dal tussen Bolzano in het noorden en Ora in het zuiden.

 

Dankzij de nauwe verbondenheid tussen beiden landen, dank men hier ook de rijke verscheidenheid aan gecultiveerde druivenrassen zoals Riesling, Silvaner, Müller-Thurgau, Gewürztraminer, Kerner en Trollinger. De ontwikkeling van kwaliteitswijnen ging hier voornamelijk uit van de wijnmakers enerzijds en de coöperatieven anderzijds. Met name Lageder, Höfstatter, Niedermayer, Schreckbichl, Terlan waren de protagonisten van de strijd om kwaliteit. Maar ook de coöperatieven die 2/3 van de gehele druivenoogst beheersten, hebben hier een voorname rol gespeeld. Betaling van de leden op kwaliteit en niet op kwantiteit, hun politiek van separate vinificatie van de wijnen en vele experimenten met stalen tanks en barriques in de kelder werden een voorbeeld in de Italiaanse wijnbouw.

 

De rode wijnen met als hoofddruiven de Pinot Noir en de Cabernet Sauvignon, brengen in de betere jaren topwijnen die kunnen wedijveren met de beter Franse wijnen. De laatste jaren kent de inheemse blauwe druif Lagrein een ongekende opmars.

 

 

Alois Lageder

 

Nog niet zo lang geleden sprak men minachtend over wijnen uit deze regio. De massa wijn die onder de naam Kalterer See verkocht werd (vaak op basis van Vernatsch) was vaak van dubieuze kwaliteit. Het zijn Alois Lageder, van het gelijknamige wijinhuis en Luis Raifer, chef van de wijncoöperatieve Schreckbichl, die aan de basis liggen van de kwaliteitsrichting van de Alto Adige. Met Römigberg aan de Kalterer See en de villa’s Löwengang en Hirschprunn bezit Lageder de beste wijngaarden van Zuid Tirol.

 

Moderne keldertechniek gaat hand in hand met traditionele methoden. Met een capaciteit van meer dan 30.000hl die over 4 niveaus met gezamenlijke hoogte van 15 meter zijn verdeeld om het transport van de druiven en most uitsluitend door zwaartekracht en zoveel mogelijk zonder te pompen te laten plaatsvinden, is dit de modernste wijnkelder in Zuid Tirol. Ook de rode wijnen worden niet meer overgepompt, maar de schillen en stelen worden net als vroeger onder de most geduwd door moderne machines. Alle wijnen worden nog op Löwengang geproduceerd.

 

 

 

   

Veneto

 

Venetië behoort met Sicilië en Apulië tot de grootste wijngebieden van Italië. De regio levert 1/5 van de gehele Italiaanse kwaliteitswijn. 40 gecultiveerde druivenrassen verwerkt in 8 miljoen hectoliter, waarvan een kwart een DOC status heeft. Het is voornamelijk het westen van de Veneto die de populaire wijnen voortbrengt. Het oosten heeft eerder een anoniem bestaan, zij het niet dat de Prosecco in Valdobiaddene als sterke herkomstbenaming zijn plaats komt opeisen.

 

De dominerende druivensoort is Garganega voor de witte wijnen zoals de Soave, weliswaar vaak versneden met Chardonnay, Pinot Bianco of Trebbiano. Voor de rode wijn overheersen Corvina Veronese, Rondinella en Molinara. Corvina is ook de basis voor Recioto, de zoete variant van de Valpolicella.

 

 

Azienda Zenato

 

Dit familiedomein in Peschiera del Garda is gesticht in 1960. Het bedrijf is gevestigd op menselijke waarden, tijd en traditie en intens verbonden met Valpolicella en Lugana. Het is de streek rond de legendarische Amarone. Voor deze traditionele wijn te produceren worden halfverdroogde druiven gebruikt. Het si een sterke wijn die schommelt tussen 14° en 16°.

 

De wijn wordt minimaal 2 jaar na oogst op de markt gebracht. Ook apart is de Ripassa wijn, waarbij de most van de gedroogde Amarone druiven wordt gemengd met de Valpolicella wijn waardoor een 2 gisting ontstaat. Hierdoor krijgt de wijn extra complexiteit, meer body, extra kracht en breedte. Hij heeft tevens een intens boeket van rood en zwart fruit. Een volle ronde wijn met lange finale.

 

Zoals vele wijnhuizen is de expansiedrang soms groot om nieuwe ideeën uit te werken; Zo was dat ook bij Zenato met het huis Santa Christina in San Benedetto di Lugana. Het huis maakt de typische frisse fruitige witte wijnen op basis van Trebbiano di Lugana of met Chardonnay.

 

 

Allegrini

 

Franco Allegrini, de zus Marilisa en hun veel te vroeg overleden broer Walter waren zowat de l’enfants terribles onder de Valpolicella producenten. Zij stelde het product steeds in vraag om het beste eruit te halen. Allegrini bracht de goedkope 2Liter fles Valpolicella tot wat de wijn nu is op de wereldmarkt, een topwijn.

 

Deze familie zit niet stil en werkt permanent aan nieuwe projecten zoals Villa Giona waar carnet en Syrah worden gecombineerd en bovendien de aartsmoeilijke Amarone uit ingedroogde druiven. Ook Corte Giara is een nieuw project waarmee de familie sympathieke wijnen op de markt brengt. Kwaliteit aan democratische prijzen.

 

 

 

   

Valdobbiadene

 

Deze gemeente in de provincie Treviso, op amper 50km van Venetië, is hét productiegebied van de Prosecco. De beste Prosecco komt uit de heuvels rond Valdobbiadene en Conegliano. Van de gelijknamige druif wordt een lichte frisse spumante gemaakt. Brut is de droogste soort en vreemd genoeg is Dry zoeter. Extra Dry de middenweg.

 

De proseccodruif is een laatrijpende druif en vreemd genoeg heeft deze druif voldoende koolzuren en restsuikers om er een schuimwijn van te maken. De spumante dankt zijn bestaan aan Antonio Carpené en een select gezelschap die in de 19ede eeuw een champagne wou maken. Het werd een variant en in de jaren ’80 van de 20ste eeuw werd het een populaire drank.

 

 

Foss Marai

 

Dit gerenommeerd wijnhuis in Guia wordt sinds 1911 gerund door de familie Biasiotto. Het dankt zijn naam aan de valleien waarin de Prosecco rijpt (Italiaans Fossi) en het diepste punt van de vallei (Italiaans Marai). Het gebied wordt beschermd door de Dolomieten en geniet een mild klimaat door de Adriatische zee. Deze DOC met 4300 Ha heeft enkele velden gericht op het zuiden op een hoogte van 50-500m. Deze steile flanken verplicht een manuele oogst.

 

 

Cantina Viticultore Ponte

 

Nog kleiner –zowat de helft in oppervlakte dan Valdobbiadene- is Ponte di Piave. Het is hier dat dr. Manzoni de Manzoni Bianco ontwikkelde als een noodzaak nieuwe druivensoorten te vinden als antwoord op de druivenluisplaag die woedde over gans Europa. De coöperatieve Ponte anno 1948 is zowat de meest dynamische en belangrijkste van de Veneto.

 

 

Compagna del Vino

 

Deze handelaren uit Firenze hebben het bedrijf gestart in 1997 rond 4 kwalitatieve wijndomeinen in Toscane (Maremma en San Gimignano), Veneto en zelfs in de Langue d’Oc met als doel eigen te produceren en onder één kwalitatief label op de markt te zetten. Ze schenken veel aandacht aan kwaliteit, maar ook aan presentatie en de wensen van de hedendaagse consument.

 

 

 

   

Piemonte

 

Dit legendarisch wijngebied zette Italië als wijnland op de kaart door de schitterende Barolo’s die jaren kunnen bewaard worden. Piemonte kan zijn geschiedenis terugvinden van bij de val van Het Romeinse Rijk. Het vruchtbare gebied werd meerder male geplunderd door rondrekkende volkeren. De Fransen met Napoleon, vervolgens de Oostenrijkers om tenslotte terug in handen te komen van Italië met de verschrikkelijke slag van Solferino in 1859 (waarbij de Zwitser Henri Dunant iets later het rode kruis stichtte naar aanleiding van zijn getuigenis bij afschuwelijke oorlogstaferelen).

 

De Savoyaard Victor Emanuel II werd tot koning van het Verenigd Italië gekroond. In 1946 werd Italië een republiek. We schrijven 1969 met bloedige arbeidersopstanden in Turijn en het ontstaan van de Rode Brigade die vandaag de Lega Nord noemt. Er heerst een sterke afscheidingsgeest in Piemonte van het arme Zuid-Italië.

 

Een landschap met vele kastelen waar in de herfst uit het Tanarodal een nevel opstijgt waaran de druif zijn naam dankt. De prestige van de Barolo komt door de markiezin Faletti en haar vinoloog Oudart die als eerste de most van de Nebbiolodruiven liet doorgisten en zo een droge, zware maar toch elegante wijn opleverde.

 

De veeleisende druif heeft veel zon nodig en werd daarom op de beste zuiderse flanken met veel kalkhoudend mergel van de gemeenten Barolo, Castiglione Faletto, La Morra, Monforte d’Alba en Serralunga d’Alba aangeplant. Enkele namen van zulke toplokaties die nog steeds terug te vinden zijn op de flessen:

La Morra: Brunate, Rocche , Cerequio

Barolo: Cannubi

Faletto Castigliano: Bussia, Fiasco, Rocche

 

 

Elio Altare

 

Elio Altare uit La Morra behoort tot de generatie modernisten. Hij reduceerde de standtijd van de gekneusde druiven, het behoedzaam verwarmen van de druivenmassa tot bevorderding van het kleurenresultaat, maar ook de extractie van tannine bij het begin van de gisting, dat voldoende is om toch een ronde elegante barolo te bekomen. Hij gebruikt graag oude barriques.

 

Als geen ander weet Elio de authenticiteit van de Nebbiolo, Barbera en Dolcettodruiven te paren aan de wensen van de moderne wijnfanaat. Zijn kunst ligt in de studie van de locaties, het microklimaat en de aanpassing van de druif aan haar natuurlijke biotoop. Kortom: terroir. (Uit Wegwijs in Italiaanse wijn: Guido Franque en Fabian Scheys)

 

 

Parusso

 

Langs de weg tussen Castiglione Falletto en Monforte d’Alba krijg je een prachtig overzicht op de Bricco Rovellaheuvel, waar de Parusso’s hun klassieke Barolo’s produceren. Het domein is een mix van kleine wijngaarden, die gedurende vier generaties verworven zijn.

 

Zo ontstond een lappendeken van unieke biotopen waar zowel Nebbiolo, Barbera als Dolcetto perfect kunnen rijpen. (Uit Wegwijs in Italiaanse wijn: Guido Franque en Fabian Scheys)

 

 

La Spinetta

 

Een blitscarrière in de wijnwereld is de historiek van Giuseppe Rivetti. In 1977 komt hij terug uit Argentinië naar zijn vaderland, koopt wijngaarden in Castagnole Lanze en maakt er een jaar later zijn eerste Moscato d’Asti.

 

Drie decennia later is de bouw van het derde wijnbedrijf net af, twee in Piemonte en één in Toscane. in nog geen dertig jaar veroverde de familie de harten van veeleisende wijnliefhebbers, met diverse wijnstijlen en druiven als basis.

 

De opmerkelijkste wijnen zijn o.a. de eerste rode wijn die al in 1985 geboren werd en nog steeds een topper is: Barbera Cà di Pian; de Pin, een in 1989 al hypermoderne blend van Barbera en Nebbiolo. (Uit Wegwijs in Italiaanse wijn: Guido Franque en Fabian Scheys)

 

 

Ceretto

 

Het huidige imperium startte nauwelijks twee generaties geleden vanuit een kleine ‘podere’, opgericht door Riccardo. De broers Bruno en Marcello bouwden het kleine domeintje op een extreem succesvolle manier in een mum van tijd uit tot een veelheid van kleine poderi, op de belangrijkste sites in het Barologebied.

 

De filosofie die de beide broers handhaafden, heeft hen geen windeieren gelegd: respect voor traditie, maar tegelijk mee met de tijd evolueren. Dankzij hun vertrouwen in mensen, druiven en locaties staan zij vandaag aan de top van de Barolowereld. (*Uit Wegwijs in Italiaanse wijn: Guido Franque en Fabian Scheys)

 

 

Agostino Pavia & Figli

 

Een sympathiek klein wijnhuis in Asti. Het huis maakt verrassende jonge wijnen maar wat een afdronk.

 

 

 

   

Toscane

 

Toscane staat recht evenredig verbonden met de meest geproduceerde kwaliteitswijn : de Chianti. Toch is er meer dan enkel deze wijn tussen Firenze, Siena, Arezzo en Pisa. Wijnen zoals de Brunello di Montalcino, Vino Nobile di Montepulciano, Vernaccia di San Gimignano, Sassicaia, Galestro maken van Toscane een wereldberoemd wijngebied.

 

 

Ricasoli

 

Bettino Ricasoli, telg uit een oud Toscaans adellijk geslacht, president van het jonge Italië vanaf 1861 en tevens eigenaar van het wijnhandelshuis Ricasoli, bepaalde lange tijd het recept van de Chianti: 70% Sangiovese, 15% Canaiolo nero, 10% witte druiven rassen zoals Trebbiano Toscano en Malvasia en 5% andere rassen; de hardheid van de Sangiovese moest door de witte druiven worden weggenomen.

 

Zo werd de wijn sneller drinkbaar; ook de het proces van de governo (een deel van de oogst laten drogen en na de gisting werden deze druiven toegevoegd zodat een 2de gisting ontstond. Dit het verhoogde het alcoholgehalte en maakte de wijn ronder en voller, maar ook het koolzuur bleef achterwege zodat de wijnen lichter leken. Doch kwaliteit bleef uit.

 

 

Antinori

 

1385 schrijven we als Piero Antinori wordt opgenomen als leerling in de wijngilde. Sindsdien is de wijnbouwtraditie in de familie Antinori ononderbroken. Het wijnhuis Marchesi Antinori werd opgericht in 1895 met als thuisbasis de wijnmakerij in San Casciano Val di Pesa en vandaag een wijdvertakte concern is met eigendommen in alle belangrijke teeltgebieden van Toscane, Umbrië, Piemonte, Apulië en zelfs Californië.

 

Het huis heeft veel te danken aan hun voormalige vinoloog Giacomo Tachis die verantiiordelijke was voor het succes van Sassicaia, Tignanello en Solaia. Vinoloog Renzo Coterella (broer van Riccardo) maakte één van de beste Chardonnays van Italië in het Umbrische Castello della Sala.

 

 

Avignonesi

 

Avignonesi is een Belgisch bedrijf, gerund door Virginie Saverys. Haar familie is bekend als eigenaar van de fameuze Antwerpse rederij Compagnie Maritime Belge. De Falvo’s, die in 1974 het Avignonesi-domein overnamen, blijven nog een tijdje om een soepele overgang te garanderen. Het domein werd in 1974 heropgericht met aanzienlijke investeringen in enerzijds lokale druivensoorten en anderzijds ook in het aanplanten van meer mondaine rassen zoals Chardonnay, Sauvignon Blanc, Cabernet Sauvignon, Merlot en Pinot Noir.

 

Het bedrijf werd uitgebouwd tot de vier afzonderlijke wijndomeinen goed voor een totaal van 109 hectare wijngaarden. Na opmerkelijke experimenten zoals een cirkelvormige wijngaard ontwikkelde Avignonesi een eigen aanplantmethode die ook bij Masseria Li Veli (waar de Falvo’s zich nu verder op zullen concentreren) in Puglia werd toegepast.

 

De wereldse druivenrassen worden gecombineerd in de witte en rode IGT’s, maar de Chardonnay ‘II Marzocco’ en de Merlot ‘Desiderio’ hebben een eigen DOC Cortona. Het visitekaartje van Avignonesi is de DOCG Vino Nobile di Montepulciano, een complexe houtgerijpte blend van Prugnolo Gentile (de plaatselijke Sangiovese), Canaiolo Nero en Mammolino. (Uit Wegwijs in Italiaanse wijn: Guido Franque en Fabian Scheys)

 

 

Baracchi

 

Gelegen op de prachtige hellingen ten Oosten van Cortona met een prachtig zicht op de Valdichiana Valley, kan u het domein Baracchi terugvinden. Het herbergt eveneens een uiterst mooie verblijfplaats Il Falconiere, dat lid is van de Relais & Chateau groep. De villa dateert van de 17de eeuw en is omgeven van wijngaarden. Riccardo en zijn zoon Benedetto hernamen de oude familietraditie van het wijnmaken maar aangepast aan hedendaagse noden.

 

Sangiovese natuurlijk, maar ook Syrah, Merlot, Cabernet en een overweldigende Trebbiano zijn de druiven van het domein.

 

 

San Donatino

 

Het was niemand minder dan de Franse chansonnier Leo Ferré die zijn laatste jaren doorbracht in Castellina in Chianti met zijn echtgenote Maria Cristina Diza. Superbe vergezichten met een vleugje Franse stijl. Een glaasje drinken onder een zonnescherm van een reuze Bougainvillée met het zuiderse geluid van krekels op de achtergrond . Niet zomaar een glaasje maar een perfect gemaakte Sangiovese pur Sang door de zoon Mathieu Ferré. Ook de supertoscans of de IGT wijn Fumino en Eretico zijn rasechte toppers en laten nog vele jaren bewaring toe.

 

 

Fattoria le Pupille

 

Meer dan twintig jaar geleden kreeg de wijnpassie van Elisabetta Geppetti vorm in Fattoria Le Pupille. Met de hulp van echtgenoot Stefano Rizzi en oenoloog Riccardo Cotarella (Falesco) werd Le Pupille uitgebouwd tot één van de fonkelende sterren aan het Italiaanse wijnfirmament.

 

Vandaag is het de Franse oenoloog Christian Le Somet, wijnmaker op Château Lafite en Château Latour, die de rol van consulent op zich neemt. Net buiten het productiegebied werd een gloednieuwe wijnkelder uit de grond gestampt waar de verschillende wijnen het levenslicht zien.

 

Plaatselijke held is de fruitige DOC Morellino di Scansano, een zoveelste synoniem voor de plaatselijke Sangiovese, die wat hulp krijgt van Alicante en Malvasia Nera. Een trapje hoger staat de krachtige en fluwelige ‘Poggio Valente’ die het moet stellen met minder Alicante, maar beduidend langer op vat vertoeft.

 

De frisse witte IGT ‘Poggio Argentato’ is een niet alledaagse versmelting van Sauvignon Blanc en Traminer, maar de grote potten worden gebroken met ‘Saffredi’, een massieve houtgerijpte IGT van Cabernet sauvignon, Merlot en Alicante. (Uit Wegwijs in Italiaanse wijn: Guido Franque en Fabian Scheys)

 

 

Ciacci Piccolomino

 

In Castelnuovo dell’Abate staat het statige 17de-eeuwse palazzo waar Guiseppe Bianchini tot voor enkele jaren de wijnen van Ciacci Piccolomini d’Aragona vinifieerde.

 

Vandaag worden de wijnen geproduceerd en gebotteld in een gloednieuwe kelder net buiten het dorp. Wielrenner Paulo Bianchini ruilde zijn fiets in voor het erfgoed van zijn vader en ziet toe op de prestaties van het peloton Montalcinowijnen, met de Brunello di Montalcino Riserva als absolute kopman. (Uit Wegwijs in Italiaanse wijn: Guido Franque en Fabian Scheys)

 

 

 

   

Umbrië

 

Umbrie staat net als vele andere Midden-Italiaanse regio’s in de schaduw van Toscane. Vooral de Orvieto is bij vele wijnliefhebber gekend. De Orvieto wordt van inheemse druiven geperst zoals de Trebbiano Toscano, verdello, Grechetto en Canaiolo Bianco.

 

Zelden zijn ze harmonische gemaakt door het moeilijk gebied. Pas in de jaren ’80 waren er een aantal kleine tot middelgrote bedrijven die een nieuwe richting indraaiden. Een ervan was Antinori’s Castello della Sala met de Cervaro. Een buitengewone wijn, alsook de Bramito del Cervo. Niet te versmaden pareltjes.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

   

Marche

 

Deze regio gelegen aan de Adriatische kust had vooral inkomsten van het strandtoerisme van Rimini, Pesaro, Grottamare en Ancona. Er werd dan ook niet veel geïnvesteerd in de wijnbouw.

 

Enkel de witte Verdicchio wijnen waren bekend. Zoals de Orvieto in Umbrië en het Sangiovese bolwerk in Toscane. De wijnranken beslaan grote delen van het heuvelland in het achterland van de Adriatsiche kust. Het koelere klimaat zorgt voor frisse levendige wijnen in contrast met het warme klimaat aan de kust.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

   

Abruzzo

 

Het classificatiesysteem van Abruzzo is gebaseerd op druivensoorten, niet op het gebied van herkomst. Er worden slechts enkele druivensoorten gekweekt. Voor de rode wijn Montepulciano d’Abruzzo en, voor de witte Trebbiano d’Abruzzo. Uitzonderlijke zijn er enkele wijnboeren die nog wat Sangiovese opzetten. Deze montepulciabno druif kan perfect jong gedronken worden, als lageren waarbij de hoekige tannines zich mooi uitbalanceren.

 

De lokale Trebbiano (bombino bianco) is anders dan de Trebbiano toscano. De druif geeft frisse droge witte wijnen met een grassige smaak en eventueel iets meer gecorseerde wijnen met wat hout die tientallen jaren goed blijven, zij het niet dat ze wat sherry-achtig worden zoals de Viognier voor de Condrieu wijnen in Frankrijk.

 

 

Farnese Vini

 

Dit wijnhuis kent een lange nobele geschiedenis wat startte met de aankoop van het stadje Ortona voor 52.000 ducaten door Margherita d’Austria, echtgenote van Ottavio Farnese in 1582. Een kasteel (Caldora Castle) met wijngaarden werd gebouwd vlakbij de zee. De wijn werd al snel gehuldigd en gewaardeerd op de vele nobele banketten. De naam Farnese was geboren.

 

 

Caldora Vini

 

Een ander wijnhuis in Ortona is Caldora Vini. Gesitueerd in een microklimaat met 3 nationale parken is het beschouwd als een van de meest groene gebieden van Europa. 150 km strand en de aanwezigheid van de 2 hoogste bergen van Italiê. Gran Sasso en Majella met 3000m hoogte.

 

 

 

   

Campanië

 

Ooit het centrum van de wijnhandel onder de Romeinen, maar brutaal gestopt met de uitbarsting van de Vesuvius in 79 v Chr. Het mediterrane klimaat, waarbij de temperatuur mild wordt gehouden door de bergen en de in invloed van de zee biedt vooral ideale voorwaarden in Avellino en Benevento.

 

De topper uit deze regio is de Taurasi, waarvan de Reserva een DOCG status heeft. Deze wijn op basis van de Aglianico druif kan wedijveren met zijn grote broers uit Piemonte, maar ook de Aglianico del Vulture van de gelijknamige dode vulkaan op de hellingen van Monte Vulture in het aangrenzende Basilicata doet niet onder.

 

Typische witte wijnen zijn de Gerco di Tufo, Fiano di Avellino. Greco heeft een geur van citrusvruchten en amandelen vlakbij het dorp Tufo. Vaak versneden met Falanghina en Biancolella. De betere Fiano uit Avellino heeft dan weer meer geur van perziken en noten.

 

 

Feudi di San Gregorio

 

Feudi di San Gregorio, één van de onbetwiste tophuizen in Zuid-Italië, werkt nauw samen met de universiteit van het naburige Napels. Bezoekers worden verwend met een rozentuin en een rondleiding in de hypermoderne infrastructuur.

 

Naast de dorst, wordt ook de honger gestild in het eigen restaurant. Het gamma is bijzonder uitgebreid, maar de nadruk ligt zeer duidelijk op de regionale diversiteit. De belangrijkste witte wijnen zijn de DOC’s Lacryma Christi Bianco en Falanghina, en de DOCG’s Greco di Tufo en Fiano di Avellino met de repectievelijke (houtgerijpte) topcru’s Cutizzi en Pietracalda.

 

De Lacryma Christi bestaat ook in een rode versie van piedirosso en aglianico. De laatst genoemde domineert quasi het hele gamma rode wijnen: er is de DOC Rubrato, de DOCG Taurasi met de topcru Piano di Montevergine en de IGT Serpico.

 

De exclusieve DUBL Greco Spumante wordt gemaakt door niemand minder dan Anselme Selosse, de grote biodynamist uit Champagne. (Uit Wegwijs in Italiaanse wijn: Guido Franque en Fabian Scheys)

 

 

 

   

Puglia

 

De wijnkelder van Italië. Echter wel een gigantische wijnfabriek in plaats van een goed gesorteerde wijnkelder. De opbrengsten liggen gigantisch hoog, 40 ton druiven per hectare. Niet verrassend dat slechts 2% van de wijnen een DOC status bezitten. Het overige wordt voornamelijk en vrac verkocht aan Noord-Italiaanse en Franse wijnkelders.

 

De premieregeling van de Europese instanties voor de stillegging van de wijngaarden heeft de situatie nog verscherpt, in plaats van de massa productie aan te pakken, vernietigden de wijnboeren de oude kwalitatief hoogwaardig wijnstokbestand op moeilijk te bewerken hellingen.

 

De gangbaarste druif is Negroamaro en de Primitivo. Deze laatste wordt vaak vereenzelvigd met de Zinfandel in de VS, maar het was eerst de Zinfandel die een naam had opgebouwd en nadien dook hij weer op in het Oude Wereld; vermoedelijk komt de druif uit de Balkanlanden.

 

Toch zijn er enkele huizen die willen investeren in kwaliteit, met name Pasqua uit Verona en natuurlijk Marchesi Antinori uit Firenze.

 

 

Tormaresca

 

Antinori startte met te investeren in dit wijnhuis in1998. Ze bezitten 2 gebieden in 2 DOC: Tenuta Bocca di Lupo in DOC Castel Monte en Masseria Maime in DOC Salento.

 

 

Azienda Agricola Felline

 

De familie Perucci maakt indruk met zijn rode wijnen, voornamelijk de zeer goede Primitivo di Manduria. Gemaakt van de druiven van oude wijnstokken van meer dan 50 jaar oud.

 

 

Terre di Sava

 

Dit jong wijnhuis is gesticht in 2008 om een oude wijntraditie rond Sava te versterken na een economische crisis die vele lokale wijnmakers heeft geraakt. Het zijn een groepje wijnliefhebbers die hun krachten gebundeld hebben om de schitterende wijnen van Sava op de wereldkaart te zetten en dit niet zonder succes. Al vrij snel werden enkele wijnen erkend door de internationale jury van de wine & Spirit Competition en de Decanter World Wine Awards.

 

 

 

   

Sicilië

 

Sicilië, de zonovergoten regio aan de voet van de metaforische laars, is een eiland van tegenstellingen. Niet in de laatste plaats op het gebied van de wijnbouw. Grote, hypermoderne wijnbedrijven en kleine traditionele wijnboeren staan gebroederlijk naast elkaar. Al sinds mensenheugenis is Sicilië een van de grootste wijngebieden van het land. Jammer genoeg wordt het overgrote deel van de productie nooit gebotteld, maar ingedampt tot concentraat of verstookt tot industriële alcohol. Dit wil niet zeggen dat er geen kwaliteitswijnen te krijgen zijn. Integendeel!

 

Met een jaarproductie in 2008 en 2009 van ruim 6 miljoen hectoliter maakt het eiland, na de Veneto en Emilia Romagna de meeste wijn van heel Italië. 75% van de wijnbouw op Sicilië in handen is van coöperaties, maar ook zijn er meer en meer opkomende individuele producenten die zich toeleggen op de productie van kwaliteitswijn. Helaas valt nog maar een klein deel van de wijnen van deze producenten onder een DOC-classificatie, waarvan het eiland er 22 heeft. Ook heeft Sicilië veel mooie wijnen die onder de classificatie IGT di Sicilia vallen, de grootste van de 6 IGT’s die het eiland telt.

 

Het heeft enige inspanning gekost maar in 2005 heeft Sicilië eindelijk een DOCG weten te verkrijgen voor de Cerasuolo di Vittoria (Classico). Een rode wijn van de Nero d'Avola (50-70%) en de Frappato (30-50%). De wijn wordt in de provincies van Ragusa, Caltanisetta en Catania gemaakt.

 

De belangrijkste voor de witte wijn zijn de druiven Grecanico, Cataratto, Ansonica, Grillo en Inzolia. Voor de rode wijnen wordt er gewerkt met de blauwe druiven van de nedo d’Avola, Frapatto, Perricone (Pignatello) en Sangiovese.

 

Van de kleine eilandjes te zuidwesten en ten noordoosten van Sicilië zijn zoete wijnen afkomstig: Op Pantelleria, een klein eilandje niet ver van Tunesië, wordt de Moscato di Pantelleria gemaakt.

 

Ook op de hellingen van de Etna worden er verschillende druivensoorten verbouwd. Frisse witte wijnen zijn er afkomstig van de Carricante, Catarratto en Trebbiano; warme, volle rode of rosé-wijnen van, hoofdzakelijk, de Nerello Mascalese. De witte wijnen zijn goede begeleiders van gegrilde vis en wit vlees terwijl de rode veelal gedronken worden bij pastagerechten met een rijke vleessaus, verschillende gevulde groentes (aubergine) en schapen- of geitenvlees. Beide wijntypes vallen onder de DOC Etna.

 

 

Firriato

 

De passie van een jong wijnhuis gesticht rond 1980 van de vorige eeuw door Salvatore di Gaetano en zijn vrouw Vinzia Novara in het noordwestelijk wijngebied Trapani. Het entrepreneurschap leidde tot 4 verschillende vestigingen rond Trapani en 1 vestiging aan de helling van de Etna. Stuks voor stuk pareltjes van wijnen met een eigenheid die het proeven waard maakt.

 

 

Fuedo Arancio

 

Aan de winderige zuidkust van het eiland cultiveert het Fuedo Arancio hun eigen druiven met telkens één soort druiven om zo monocepage wijnen te leveren. Elk jaar valt het wijnhuis in de prijzen door nationale en internationale vakbladen.

 


 
 
 

BOGAVINO

Laar 172

2180 Antwerpen

Tel en Fax: 03 / 290.01.07

Mobiel: 0475 / 50.75.54

E-mail: info@bogavino.be

BE-0870.554.808